คำตอบสั้น
Margin วัดกำไรเทียบกับราคาขาย ส่วน Markup วัดกำไรเทียบกับต้นทุน เปอร์เซ็นต์เดียวกันจึงให้ราคาขายไม่เท่ากัน ต้องระบุฐานก่อนคุยเรื่องเป้ากำไร
สองสูตรใช้ตัวหารคนละตัว
Margin = (ราคาขาย − ต้นทุน) ÷ ราคาขาย × 100 ส่วน Markup = (ราคาขาย − ต้นทุน) ÷ ต้นทุน × 100 คำว่า “บวกกำไร 40%” จึงกำกวมถ้าไม่บอกว่าเทียบต้นทุนหรือราคาขาย
Margin เหมาะกับการดูว่ายอดขายหนึ่งบาทเหลือกำไรก่อนค่าใช้จ่ายอื่นเท่าไร Markup เหมาะกับการตั้งราคาจากต้นทุนด้วยตัวคูณ แต่ทั้งสองยังไม่รวมค่าใช้จ่ายที่ไม่ได้ใส่ไว้ในต้นทุน
แปลงเป้าหมายเป็นราคา
ถ้าต้องการ Margin เป้าหมาย ต้องหารต้นทุนด้วย 1 − อัตรา Margin ไม่ใช่บวกเปอร์เซ็นต์ตรง ๆ หากต้องการ Markup จึงคูณต้นทุนด้วย 1 + อัตรา Markup ได้
ก่อนตั้งราคาควรรวมค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม ขนส่ง บรรจุภัณฑ์ ของเสีย และส่วนลดที่คาดว่าจะให้ มิฉะนั้น Margin ที่เห็นจะสูงกว่าความจริง
ใช้คู่กับยอดขายและจุดคุ้มทุน
อัตรากำไรต่อชิ้นยังไม่บอกว่าธุรกิจคุ้มทุน ต้องนำกำไรส่วนเกินต่อหน่วยไปเทียบต้นทุนคงที่และจำนวนที่ขายได้จริง
ต้นทุน 600 บาท ราคาขาย 1,000 บาท
- กำไรต่อชิ้น 400 บาท
- Margin = 40%
- ถ้าตั้งด้วย Markup 40% ราคาขายจะเป็น 840 บาท ไม่ใช่ 1,000 บาท
สรุป: Margin 40% กับ Markup 40% ไม่ใช่ความหมายเดียวกัน แม้ใช้เลข 40 เหมือนกัน
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- เรียก Margin และ Markup สลับกัน
- ใช้ต้นทุนไม่ครบ
- ดูเปอร์เซ็นต์ต่อชิ้นโดยไม่ดูยอดขายและต้นทุนคงที่
ขอบเขตของคำตอบ
- เป็นการวิเคราะห์ราคาก่อนภาษีและค่าใช้จ่ายที่ผู้ใช้ยังไม่ได้กรอก
- ไม่ทำนายยอดขายหรือความต้องการตลาด
ที่มาของวิธีคำนวณ
เนื้อหาส่วนนี้ใช้ความสัมพันธ์ทางคณิตศาสตร์จากสูตรเดียวกับเครื่องมือที่ลิงก์ไว้ ไม่มีการอ้างอัตรากฎหมายหรือข้อมูลตลาดที่เปลี่ยนแปลงได้
ตรวจสอบสูตรล่าสุด: 21 กันยายน 2569
กำหนดทบทวน: ทบทวนเมื่อสูตรหรือฟิลด์ของเครื่องมือเปลี่ยน