คำตอบสั้น
Quotation ใช้เสนอขอบเขต ราคา และเงื่อนไขก่อนลูกค้าตกลง ส่วน Invoice ใช้แจ้งยอดเรียกชำระหลังเกิดเงื่อนไขตามที่ตกลง เอกสารทั้งสองอาจใช้รายการคล้ายกัน แต่มีหน้าที่และจังหวะต่างกัน
ก่อนตกลงงาน: ใช้ Quotation จัดกรอบข้อเสนอ
ระบุรายการ ปริมาณ ราคา ระยะเวลายืนราคา กำหนดส่งมอบ เงื่อนไขชำระ และสิ่งที่ไม่รวมให้ชัด ลูกค้าจะได้เปรียบเทียบข้อเสนอและยืนยันขอบเขตก่อนเริ่มงาน
ถ้ามี VAT หรือค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม ควรบอกสถานะและเงื่อนไขตั้งแต่ใบเสนอราคา แต่อย่าเลือกสถานะภาษีจากความเคยชินโดยไม่ตรวจผู้ขายและรายการ
หลังตกลงงาน: ใช้ Invoice แจ้งยอดชำระ
นำรายการที่อนุมัติแล้วมาอ้างอิงใน Invoice และปรับเฉพาะส่วนที่ตกลงเปลี่ยน ตรวจเลขเอกสาร วันที่ครบกำหนด ยอด Invoice และยอดสุทธิหลัง WHT ให้ผู้จ่ายเห็นความสัมพันธ์ของตัวเลข
หากมีมัดจำ งวดงาน หรือเปลี่ยนจำนวน ควรระบุให้ตรวจย้อนกลับได้ ไม่ควรคัดลอกยอดจาก Quotation โดยไม่ทบทวนเหตุการณ์หลังอนุมัติ
เอกสารไหนไม่ใช่อะไร
Quotation ไม่ใช่หลักฐานรับเงิน และ Invoice จากเครื่องมือไม่กลายเป็นใบกำกับภาษีหรือใบเสร็จโดยอัตโนมัติ ชื่อเอกสาร รายละเอียดบังคับ และหน้าที่ทางภาษีต้องตรวจแยกตามกรณี
ตัวอย่างงานออกแบบ 2 งวด
- ส่ง Quotation ระบุขอบเขต 20,000 บาท แบ่งชำระสองงวด
- ลูกค้ายืนยันข้อเสนอและวันส่งมอบ
- ออก Invoice งวดแรกตามเงื่อนไขที่ถึงกำหนด
- เมื่อส่งงานตามข้อตกลงจึงออก Invoice งวดถัดไป
สรุป: การแยกเอกสารตามจังหวะช่วยลดข้อโต้แย้งว่ายอดใดเป็นเพียงข้อเสนอและยอดใดถึงกำหนดชำระแล้ว
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ใช้ Quotation เป็นใบรับเงิน
- เปลี่ยนขอบเขตงานแต่ไม่แก้รายการก่อนออก Invoice
- เรียกเอกสารทุกชนิดว่าใบกำกับภาษี
ขอบเขตของคำตอบ
- อธิบาย workflow เอกสารทั่วไป ไม่กำหนดรูปแบบสัญญา
- ธุรกิจที่มีกฎเอกสารเฉพาะต้องตรวจข้อกำหนดเพิ่ม
แหล่งข้อมูลทางการ
ตรวจสอบล่าสุด: 21 กันยายน 2569
- กรมสรรพากร — พระราชกฤษฎีกาฉบับที่ 807 ขยาย VAT 7% ถึง 30 ก.ย. 2570 ↗
- กรมสรรพากร — มาตรา 80 และ 80/1 อัตรา VAT ปกติและอัตราศูนย์ ↗
- กรมสรรพากร — ผู้ประกอบกิจการที่ไม่ต้องจดทะเบียน VAT ↗
- กรมสรรพากร — การหักภาษี ณ ที่จ่ายตามมาตรา 3 เตรส ↗
- กรมสรรพากร — ตัวอย่างแยกค่าเช่ารถและบริการพนักงานขับรถ ↗
- กรมสรรพากร — ภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับการขนส่งสินค้า ↗
- กรมสรรพากร — VAT และหัก ณ ที่จ่ายสำหรับขนส่งและบริการที่เกี่ยวข้อง ↗
กำหนดทบทวน: ทบทวนเมื่อความสามารถเครื่องมือหรือข้อกำหนดเอกสารภาษีเปลี่ยน